മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെയും ചലച്ചിത്ര ലോകത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിൽ അനശ്വരമായ അധ്യായങ്ങൾ രചിച്ച മഹാപ്രതിഭ മാടത്ത് തെക്കേപ്പാട്ട് വാസുദേവൻ നായർ (എം.ടി.)യുടെ 93-ാം ജന്മവാർഷികമാണ് ജൂലൈ 15. സാഹിത്യവും സിനിമയും ഒരുപോലെ സമ്പന്നമാക്കിയ എഴുത്തുകാരനെന്ന നിലയിൽ എം.ടി. മലയാളികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന സാന്നിധ്യമാണ്.
1933 ജൂലൈ 15-ന് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കൂടല്ലൂരിൽ ജനിച്ച എം.ടി., ചെറുപ്പം മുതൽ തന്നെ വായനയിലും എഴുത്തിലും അസാധാരണമായ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. പാലക്കാട് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ നിന്ന് രസതന്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ‘മാതൃഭൂമി’ ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ചേർന്നു. അവിടെ പത്രാധിപരായും പിന്നീട് ചീഫ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ച് മലയാള പത്രപ്രവർത്തനത്തിനും പുതിയ ദിശാബോധം നൽകി.
‘രക്തം പുരണ്ട മൺതരികൾ’ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിലൂടെയാണ് സാഹിത്യരംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയനായത്. തുടർന്ന് ‘വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ’ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കഥകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യത്യസ്തമായ കഥപറച്ചിൽ ശൈലിയെ മലയാളികൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി. 1957-ൽ ‘പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും’ എന്ന നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചെങ്കിലും ‘നാലുകെട്ട്’ എന്ന നോവലിലൂടെയാണ് എം.ടി. മലയാള നോവൽ സാഹിത്യത്തിൽ ശക്തമായ സാന്നിധ്യമായത്. ഈ കൃതിക്ക് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു.
‘കാലം’, ‘അസുരവിത്ത്’, ‘മഞ്ഞ്’, ‘രണ്ടാമൂഴം’, ‘വാരണാസി’, ‘അറബിപ്പൊന്ന്’ തുടങ്ങിയ നോവലുകളും, നൂറിലേറെ ചെറുകഥകളും മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ക്ലാസിക് കൃതികളായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവും മനസ്സിന്റെ സംഘർഷങ്ങളും അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായി അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവാണ് എം.ടി.യെ വ്യത്യസ്തനാക്കിയത്.
1965-ൽ ‘മുറപ്പെണ്ണ്’ എന്ന ചിത്രത്തിന് തിരക്കഥ രചിച്ചുകൊണ്ടാണ് മലയാള സിനിമയിലേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരങ്ങേറ്റം. തുടർന്ന് ‘ഓളവും തീരവും’, ‘ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്’, ‘ഓപ്പോൾ’, ‘പഞ്ചാഗ്നി’, ‘നഖക്ഷതങ്ങൾ’, ‘വൈശാലി’, ‘പെരുന്തച്ചൻ’, ‘ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ’, ‘സദയം’, ‘പരിണയം’ തുടങ്ങി നിരവധി മികച്ച ചിത്രങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം തിരക്കഥയൊരുക്കി. മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തുക്കളിൽ ഒരാളായി എം.ടി. ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
1973-ൽ ‘നിർമ്മാല്യം’ സംവിധാനം ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം സംവിധായകനായത്. ആദ്യ സംവിധാന സംരംഭത്തിന് തന്നെ രാഷ്ട്രപതിയുടെ സ്വർണ മെഡൽ ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് ‘ബന്ധനം’, ‘കടവ്’, ‘ഒരു ചെറു പുഞ്ചിരി’ തുടങ്ങി ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങളും സംവിധാനം ചെയ്തു.
എം.ടി.യുടെ സംഭാവനകൾക്ക് അംഗീകാരമായി 1995-ൽ ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. പത്മശ്രീ നിരസിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് പത്മഭൂഷൺ, പത്മവിഭൂഷൺ ബഹുമതികൾ സ്വീകരിച്ചു. കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം, വയലാർ അവാർഡ്, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം തുടങ്ങി അനേകം ദേശീയ-സംസ്ഥാന ബഹുമതികളും അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി.
2024 ഡിസംബർ 25-ന് 91-ാം വയസ്സിൽ എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ അന്തരിച്ചെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളും കഥാപാത്രങ്ങളും ചിന്തകളും മലയാള ഭാഷയും സംസ്കാരവും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ജീവിക്കും.
സാഹിത്യത്തിന്റെ അക്ഷരവെളിച്ചവും സിനിമയുടെ ആത്മാവുമായ എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ 93-ാം ജന്മവാർഷികത്തിൽ ആദരപൂർവം സ്മരിക്കുന്നു.
ഹിമ.വി.മുംബൈ
